Sözler


Besmelenin anlam ve önemi. Çeşitli varlıkların dilinde besmele. Allah’ın adını anmak ve Onun adıyla hareket etmek neler kazandırır?





İnananların ve inkâr edenlerin bakış açıları arasında bir karşılaştırma. Cennet ha¬yatını insan bu dünyada yaşamaya başlayabilir mi?





Allah’a kulluk görevlerini yerine getiren ve getirmeyenler arasında bir karşı¬laş¬tır¬ma. Tevekkülün tanımı ve kazandırdıkları.





Namaz kılan ve kılmayanların kazanç ve kayıpları arasında bir karşılaştırma. Bir saatlik ibadetle günün yirmi dört saatini ibadet haline getirmenin yolu.





Dünya işleri namaza engel olabilir mi? Rızk için çalışmak ne zaman ibadet olur, ne zaman ibadete engel teşkil eder?





“Allah, inananlardan, mallarını ve canlarını, Cennet karşılığında satın almıştır” mealindeki âyetin bir açıklaması. Yetenek ve organlarımızın Allah için nasıl kullanılabileceğine dair pratik örnekler.





Namaz kılmaya ve büyük günahlardan kaçınmaya dair. Sabır, tevekkül, şükür, kanaat nedir? Allah’tan korkmak nasıl olur?





“Fenalığı kendinden, iyiliği Allah’tan bil” mealindeki âyetin bir açıklaması. İnananların ve inanmayanların dünya hayatındaki kazanç ve kayıplarına dair bir karşılaştırma.





Namaz niçin günde beş vakit kılınır? Her vaktin ayrı ayrı açıklaması.

 

Birinci Nükte: Namazın anlamı. Namaz tesbihatındaki sözlerin namazla ilişkisi.

 

İkinci Nükte: İbadetin anlamı. Namaz içindeki sözlerin ve hareketlerin dile getirdiği mânâlar

 

Üçüncü Nükte: Bütün ibadetlerin özeti olarak namaz

 

Dördüncü Nükte: İnsanın, dünyanın ve kâinatın ömründe, beş namaz vaktinin karşılıkları ve bu vakitler arasındaki ilişkiler

 

Beşinci Nükte: Herbiri insan ve kâinat ömründe belirli devrelere işaret eden vakitlerde namaz kılan bir kul, bu hareketiyle hangi mânâları dile getirir?





Öldükten sonra dirilme, âhiret âlemi, Cennet ve Cehennem. İçinde yaşadığımız dünyada, âhiretin varlığını gösteren deliller. Giriş Bölümünde temsilî bir hikâye yer alır ve bunu izleyen “Suret”ler ile bir sonraki bölümün “Hakikat”leri, bu temsildeki önemli unsurları açıklar.

 

Birinci Suret: Dünyada eseri görünen bir egemenliğin, başka bir dünyadaki ödül ve cezaya işareti.

 

İkinci Suret: Egemenlik sahibinin ikram arzusunun ödüllendirmeye, adaletinin ise zalimleri cezalandırmaya işareti ve “Mahkeme-i Kübrâ”ya delil teşkil edişi.

 

Üçüncü Suret: Varlıklarda görünen hikmet ve düzenin adalete, adaletin ise “Mahkeme-i Kübrâ”ya işareti.

 

Dördüncü Suret: Dünyada sergilenen eserlerin ortaya koyduğu cömertlik ve güzelliğin, daha geniş ve devamlı bir sergiye işareti.

 

Beşinci Suret: Her yerde eseri görünen bir şefkatin başka bir âleme işareti. Özellikle, Âhirzaman Peygamberinin bu konudaki duaları ve Allah’ın ona karşı olan şefkat ve sevgisi.


Altıncı Suret: Dünyanın her yanında görülen sürekli faaliyet ve değişikliklerin bir başka âleme işareti.

 

Yedinci Suret: İnsan hafızası ile Levh-i Mahfuz arasındaki ilişki. Dünyada olup bitenlerin kayda geçirilişi ve “Mahkeme-i Kübrâ”ya işareti.

 

Sekizinci Suret: Temsildeki Padişahtan gelen mesajda bir ödül ve ceza yerine dair vaadler ve bu vaadlere inanmayı gerektiren nedenler.

 

Dokuzuncu Suret: Temsildeki Padişahla teması bulunan bazı önemli kişilerin, Sekizinci Surette geçen vaadleri doğrulayan haberleri.

 

Onuncu Suret: Temsildeki ülkede herşeyin sürekli olarak yıkılıp yerine yenisinin yapılmakta oluşunun, bâki bir âleme işareti.

 

On Birinci Suret: Ortalıktaki faaliyetlerde eseri görünen hikmet, merhamet ve adaletin başka bir âleme işareti.

 

On İkinci Suret: Temsildeki Padişahın ordusundaki en yüksek rütbeli subaylara verilen görev ve donanımların ebedî bir âleme işareti. Padişahın en yüksek rütbeli yaverinin ondan getirdiği mesaj.




Namazın dile getirdiği anlamlar. Duygu ve yeteneklerin yaratılış amaçları. İnsan hayatının dokuz gayesi.




Kur’ân ile din dışı felsefe arasında bir karşılaştırma ve Kur’ân’ın bütün kelâmlar üzerindeki yeri.

 

Birinci Esas: Kur’ân ve felsefenin evrene bakış açıları. “Mânâ-yı ismî” ve “mânâ-yı harfî” kavramlarının açıklaması.

 

İkinci Esas: Kur’ân ve felsefenin, bireylerin hayatı üzerindeki etkileri.

 

Üçüncü Esas: Kur’ân ve felsefenin toplum hayatı üzerindeki etkileri.

 

Dördüncü Esas: Vahiy ve ilhamın tanım ve karşılaştırması. “Ağaçlar kalem, denizler mürekkep olsa, Rabbinin kelimelerini yazmakla bitiremezdi” meâlindeki âyetin bir açıklaması





Kur’ân, alışılagelmiş olaylardaki olağanüstülüğü nasıl ortaya çıkarıyor? Kur’ân’ın üslûbundan zevk almanın yolları.




Anlaşılmasında güçlük çekilen bazı âyet ve hadisler: Yer ve göklerin altı günde yaratılışı; yaş ve kuru herşeyin bir kitapta yazılmış olması; kırk bin başlı melek; Allah’ın birtek emirle herşeyi yaratması.




Uzaydaki canlılar, melekler, cin ve şeytanlar. “Dünya semâsını kandillerle süsledik ve onları şeytanlar için taş yaptık” meâlindeki âyetin açıklaması.

 

Birinci Basamak: Meleklerin varlığı ve yaratılış sebebi.

 

İkinci Basamak: Gökten yere inenler ve yerden göğe çıkanlar.

 

Üçüncü Basamak: İnsanın önemi ve yeryüzünün gökler kadar değer kazanmasının nedeni.

 

Dördüncü Basamak: Melekler ve şeytanlar arasındaki çarpışmalar.

 

Beşinci Basamak: Şeytanların melekler tarafından taşlanması.

 

Altıncı Basamak: Şeytanların taşlanmasında İlâhî egemenliğin haşmetine işaret eden yönler.

 

Yedinci Basamak: Şeytanların taşlanmasındaki üç mânâ.




“Birşeyin olmasını dilediği zaman, Onun işi sadece ‘Ol!’ demektir; o da oluverir” meâlindeki âyetin açıklaması.

 

Birinci Şua: Allah’ın her yerde birden hazır bulunması ve herşeye herşeyden yakın bulunması; vahidiyet ve ehadiyet.

 

İkinci Şua: Varlıkların yaratılışındaki san’at, kudret ve kolaylık.

 

Üçüncü Şua: Herşey Ondan sonsuz derecede uzak iken, Allah’ın herşeye sonsuz derecede yakın olması.

 

Dördüncü Şua: Namazda ve hacda Allah’ın huzuruna çıkmak.




Dünyadaki ölüm ve ayrılıklar, herşeyi kuşatan bir rahmetle nasıl açıklanabilir?




Birinci Nokta: Başarılarda insan nefsinin payı; gurur ve şükür.

 

İkinci Nokta: Çirkin görünen varlık ve olaylardaki güzellikler.

 

Üçüncü Nokta: Kâinattaki san’at eserlerinin seyircisi olarak insan; ve insanlık içinde Hz. Muhammed’in (a.s.m.) yeri Firkatli Ve Gurbetli Bir Esarette, Fecir Vaktinde Ağlayan Bir Kalbin Ağlayan Ağlamalarıdır: Seher vaktinde tevbeye dair bir manzume.




Hz. Muhammed’in (a.s.m.) peygamberliği.

 

Birinci Reşha: Rabbimizi bize anlatan üç büyük tanıtıcıdan biri olarak Hz. Muhammed (a.s.m.).

 

İkinci Reşha: Semavî kitapların verdiği haberler, irhasat ve mucizeler, ahlâk ve takvâsının ışığı altında Hz. Muhammed’in (a.s.m.) peygamberliği.

 

Üçüncü Reşha: Bütün varlıklara hitap eden ve kâinatın yaratılış sırrını açıklayan bir hatip olarak Hz. Muhammed (a.s.m.).

 

Dördüncü Reşha: Onun yaydığı ışıkla evrenin aldığı yeni şekil.

 

Beşinci Reşha: Onun yaydığı ışıkla varlıkların kazandığı değer.

 

Altıncı Reşha: Kulluk ve elçilik yönleriyle Hz. Muhammed (a.s.m.).

 

Yedinci Reşha: Onun akıl, kalb, ruh ve nefisler üzerindeki etkisi.

 

Sekizinci Reşha: Onun kötü âdet ve gelenekleri kaldırıp güzel ahlâkı yerleştirmekteki benzersiz başarısı.

 

Dokuzuncu Reşha: Onun görev başındaki cesareti.

 

Onuncu Reşha: Kıyamet ve âhiret gibi, gelecekteki çok önemli olaylara dair verdiği haberler.

 

On Birinci Reşha: Onun Kâinat Yaratıcısından getirdiği haberlerin doğruluğu ve önemi.

 

On İkinci Reşha: Onun, insanlığın en önemli ihtiyacı için ettiği dualar.

 

On Üçüncü Reşha: Onun, ebedî bir mutluluk ve Cennet için ettiği duaların kabulündeki kesinlik.

 

On Dördüncü Reşha: Kur’ân’ın tanımı; Kur’ân’daki tekrarların hikmeti; Kur’ân ile felsefenin varlıklara bakışındaki fark.




Kur’ân ile ilgili bazı sorulara cevaplar ve Kur’ân’ın mucizelerinden bazı örnekler. Birinci Makam- s. – 333 Kur’ân ile ilgili bazı itiraz ve vesveselere cevaplar.

 

Birinci Nükte: Küçük ve önemsiz görünen olaylarda büyük ve kapsamlı yasalara Kur’ân nasıl işaret ediyor? Meleklerin Âdem’e secdesi.

 

İkinci Nükte: İsrailoğullarının ineği kesmesine dair kıssadaki dersler.

 

Üçüncü Nükte: Taşlar hakkındaki âyetin verdiği dersler.




Birinci Makam- s. – 362 “Hergün beş vakit namaz usanç veriyor” şeklindeki bir itiraza cevap.

 

Birinci İkaz: Usançlığa yol açan bir aldanma: “tevehhüm-ü ebediyet.”

 

İkinci İkaz: Kalbin günlük ihtiyaçlarını karşılamakta namazın rolü.

 

Üçüncü İkaz: Sabır nereye ve nasıl harcanmalı? Üç çeşit sabır.

 

Dördüncü İkaz: Kulluk görevlerine verilen ücretle dünyaya ait işlerin ücreti arasında bir karşılaştırma.

 

Beşinci İkaz: İnsanı oyalayarak kulluk görevlerinden uzaklaştıran nedenler. Dünya işleri nasıl ibadete çevrilir?




Birinci Makam- s. – 362 “Hergün beş vakit namaz usanç veriyor” şeklindeki bir itiraza cevap.

 

Birinci İkaz: Usançlığa yol açan bir aldanma: “tevehhüm-ü ebediyet.”

 

İkinci İkaz: Kalbin günlük ihtiyaçlarını karşılamakta namazın rolü.

 

Üçüncü İkaz: Sabır nereye ve nasıl harcanmalı? Üç çeşit sabır.

 

Dördüncü İkaz: Kulluk görevlerine verilen ücretle dünyaya ait işlerin ücreti arasında bir karşılaştırma.

 

Beşinci İkaz: İnsanı oyalayarak kulluk görevlerinden uzaklaştıran nedenler. Dünya işleri nasıl ibadete çevrilir?




İnsan ve iman ilişkileri; insanın kuvvetli ve zayıf yönleri ve tekâmül yolları. Birinci Mebhas- s. – 417 İmanın güzellikleri ve insana kazandırdıkları.

 

Birinci Nokta: İnsanın, Yaratıcısına mensup olmakla kazandığı değer. İnsanın yaratılışında, iman ışığında okunan mânâlar.

 

İkinci Nokta: İman ışığı altında geçmiş ve geleceğe bakış.

 

Üçüncü Nokta: İman ve tevekkülün verdiği kuvvet. Tevekkülün tanımı.

 

Dördüncü Nokta: İnsanın yaratılışındaki tekâmül amacı; âcizlik ve güçsüzlüğünden aldığı kuvvet.

 

Beşinci Nokta: Duanın gücü, anlamı, çeşitleri, cevaplandırılması ve kabulü.




“En güzel isimler (Esmâ-i Hüsnâ) Allah’ındır” meâlindeki âyetin hakikatlerine dair bazı açıklamalar.

 

Birinci Dal: Farklı varlıklarda ve varlık âleminin değişik mertebelerinde, farklı isimlerin tecellîsi.

 

İkinci Dal: İlâhî isimlerin tecellîsinde mertebeler: herşeyi kapsayan umumî tecellî; topluluklara yönelik tecellî; fertlere yönelik tecellî.

 

Üçüncü Dal: Kıyamet alâmetleri gibi bazı konularda yanlış anlaşılan hadislerin doğru bir şekilde anlaşılabilmesini sağlayan On İki Asıl.

 

Birinci Asıl: Kıyamet alâmetlerinin üstü kapalı bir şekilde bildirilmesinin nedeni.

 

İkinci Asıl: Dinî meselelerde delil gerektiren ve gerektirmeyen konular.

 

Üçüncü Asıl: Bazı hurafelerin İslâma girişi.

 

Dördüncü Asıl: Hadise dair yorumların hadisle karıştırılmasından doğan sonuçlar.

 

Beşinci Asıl: Evliya ilhamının hadisle karıştırılmasından doğan sonuçlar.

 

Altıncı Asıl: Hadisteki temsil ve kinayelerin, kelimelerin gerçek anlamlarıyla karıştırılmasından doğan sonuçlar.

 

Yedinci Asıl: Hadisteki teşbih ve temsillerin, cahillerin eline düşmesiyle gerçek sanılması. “Yetmiş yılda Cehennemin dibine düşen taş” ve “öküz ile balık” hadisinin açıklaması.

 

Sekizinci Asıl: Kıyamet vaktinin ve bazı önemli kişilerin gizli bırakılmasının sebepleri. Mehdî, Süfyan, Deccal, Ye’cüc ve Me’cüce dair bazı açıklamalar.

 

Dokuzuncu Asıl: Dünyanın önemsizliğine ve bazı sûrelerin fazilet ve sevabına dair rivayetlerde mübalâğa olarak görülen hususların açıklaması.

 

Onuncu Asıl: Bazı işlerin fazilet ve sevabına, yahut kötülüğüne dair rivayetlerde mübalâğa olarak görülen hususların açıklaması.

 

On Birinci Asıl: Hadislerde, yorumlanmayı ve tabir edilmeyi gerektiren benzetmeler.

 

On İkinci Asıl: Kur’ân ve felsefenin bakış açılarındaki farklılık ve bu farklılığın doğurduğu sonuçlar.

 

Dördüncü Dal: Bütün varlıkların Allah’a secde ettiğine dair âyetin açıklaması. Varlıkların kendilerine özgü ibadetleri.

 

Beşinci Dal:

 

Birinci Meyve: Sevginin varlık âlemindeki yeri; sevgi ve korkunun yöneltilmesi gereken hedefler. Allah korkusu nedir, nasıl olur?

 

İkinci Meyve: İbadetin sebebi; niyetin önemi; bütün varlıkların ibadetini kendi ibadeti olarak Allah’a sunmanın yolu.

 

Üçüncü Meyve: Sünnetin önemi ve Sünnete uymanın sonuçları.

 

Dördüncü Meyve: Dinden uzaklaşma konusunda Müslümanlar ile ecnebîler arasındaki fark.

 

Beşinci Meyve: İnsanın çokluk ve birlik âlemlerine bakan yönleri.




Kur’ân’ın mucizeliğine dair.

Mukaddime

Kur’ân’ın üç ayrı tanımı.

 




Kader Risalesi

 

Birinci Mebhas: Kader; cüz’î irade; hayır ve şerrin yaratılması; insanın sorumluluğu.

 

İkinci Mebhas: Kader ve cüz’î iradenin birbirine uyumuna dair Yedi Vecih.

 

Birincisi: Hikmet ve adalet açısından cüz’î irade.

 

İkincisi: Cüz’î iradenin varlığı.

 

Üçüncüsü: İlâhî ilim, kader ve cüz’î irade.

 

Dördüncüsü: İlim ve malûm (bilgi ve bilinen); ezeliyetin tanımı.

 

Beşincisi: Kader, sebep ve müsebbep konusunda Cebriye, Mutezile ve Ehl-i Sünnet anlayışının farkları.

 

Altıncısı: Fiillerin yaratılışı ve kulun sorumluluğu.

 

Yedincisi: Kulun iradesi ile İlâhî irade arasındaki ilişki ve kulun sorumluluğu.

 

Üçüncü Mebhas: Varlık âleminde kader; Kitab-ı Mübîn ve İmam-ı Mübîn; bedihî kader ve nazarî kader; hürriyet ve kader.

 

Dördüncü Mebhas: Sıkıntı ve musibetlerin hayırlı yönleri ve İlâhî rahmetle uyumluluğu.

 

Hatime: Nefsin gururuna karşı Allah’ın birlik ve mutlak egemenliğini dile getiren ve mutluluğu Ona teslim olmakta gösteren Beş Fıkra.

 




İçtihad (dinî konularda Kur’ân âyetlerinden ve Peygamberimizin hadislerinden hüküm çıkarmak) ile ilgili olarak tartışılan bazı meseleler. İçtihadın önündeki altı engel.

 

Birincisi: Bu zamanın şartları karşısında yeni içtihadların sakıncaları.

 

İkincisi: İçtihada konu teşkil eden nazariyattan önce, içtihad gerektirmeyen ve kesinlik ifade eden dinin temel konuları üzerinde yoğunlaşmanın gerekliliği.

 

Üçüncüsü: İçtihad yeteneğini geliştiren koşullar açısından, Peygamberimizin zamanı ile günümüz arasında bir karşılaştırma.

 

Dördüncüsü: İçtihadda hakim olması gereken bakış açısı: dünya mı, âhiret mi?

 

Beşincisi: “Arzî” ve “semavî” içtihad nedir? Bu zamanın içtihadını “arzî” yapan üç sebep.

 

Birincisi: Hükümlerde illet ve hikmetin farkı.

 

İkincisi: Bakış açısında âhiret mutluluğu yerine dünya mutluluğunun öncelik kazanmış olması.

 

Üçüncüsü: Zamanımızda bağımlılık derecesine varan bazı kötü alışkanlıkların, dinin bazı kesin yasaklarına yaklaşma tarzını etkilemesi.

 

Altıncısı: Doğruluk ve yalan açısından Peygamberimizin zamanı ile günümüzün karşılaştırması.

 

Hatime: Farklı mezheplerin varoluşundaki nedenler. Hakikat birden fazla olabilir mi?

 




Cennet ile ilgili bazı soruların cevapları. Cennette maddî lezzetler ve nikâh lezzeti var mı?

 

Yetenek ve düzeyleri çok farklı insanlar, Cennette nasıl bir arada bulunarak aynı lezzetlerden yararlanacak?

 

Cennette bir kişiye dünya kadar yer verilecek mi?

 




Ruhlar, melekler ve ölümden sonra dirilişe dair.

 

Mukaddime

 

Melekler ve ruhanî varlıkların kulluk görevleri ve çeşitleri hakkında genel açıklamalar.

 




İnsandaki “Ene”nin (benlik) mahiyeti.

 

Tahavvülât-ı zerrat olarak tabîr edilen atomların ve moleküllerin çeşitli maddelerin oluşumundaki görevleri.

 

Birinci Maksat Ene’nin (benlik) mahiyeti

 




Peygamber Efendimizin Mi’rac mu’cizesinin hakikati, lüzumu ve tahakkuku.

 

Birinci Esas: Mi’racın sırr-ı lüzûmu

 

İkinci Esas: Mi’rac hakikatı.

 

Üçüncü Esas: Mi’racın hikmeti.

 

Dördüncü Esas: Mi’racın faydaları

 




Cenâb-ı Hakkın Vahdâniyetinin ispatı. Vahdet ve Ehâdiyet-i İlâhiyeye dâir gelen şüphe ve îtirazlara cevap.

 

Ehl-î dalâlet ve ehl-i hidayetin dünya hayatına bakış açıları. Birinci Mevkıf Cenâb-ı Hakkın Vahdâniyetinin ispatı.

 

Birinci Mevkıfın küçük bir zeyli: “Üstlerindeki göğe bakmazlar mı, onu nasıl bina edip süsledik…” (Kaf Sûresi, 50:6) âyetinin tefsiri.

 




Herşeyde Cenâb-ı Hakka açılan bir pencere bulunduğunu otuz üç örnekle açıklar.

 




Nazma benzer şekilde kaleme alınmış, Risâle-i Nur Külliyatının çekirdeği hükmünde olan bir risale.

 




1950′de Ankara Üniversitesinde profesörler, millet vekilleri, Pakistanlı misafirler ve muhtelif fakülte talebelerinin huzurunda, Fakülte Mescidinde gece yarısına kadar devam eden bir mecliste verilen ve büyük bir alâka ve ehemmiyetle dinlenmiş olan bir konferanstır.